De Keniaanse activist Vincent, die eerder dit jaar Shelter City-gast was in Maastricht, is op zondag 22 september te zien bij het KRO-NCRV’s Kruispunt, om 23.10 op NPO 2. Kruispunt ontmoet naast Vincent ook Aristenio uit Brazilie en Mary uit Zimbabwe; alle drie zijn mensenrechtenactivisten die tijdelijk in Nederland verbleven om bij te tanken.

Vincent (28) zet zich in Kenia in voor lesbo’s, homo’s, bi’s, transgenders en intersexuelen.

De Shelter City-gast gaf de afgelopen zomer een Studium Generale-gastcollege bij de Universiteit Maastricht over zijn leven en werk. Kenia is, zoals meer Afrikaanse landen, een samenleving met traditionele normen waar je het als niet-hetero moeilijk kunt hebben.

Patriarchaal

“De wet in Kenia lijkt wel vooruitstrevend, maar de samenleving is erg behoudend en patriarchaal”, vertelde Vincent, die in de havenstad Mombasa beleidsmedewerker is bij PEMA Kenya, een actiegroep met zo’n 300 leden die voor de belangen van LHBTI opkomt.

Het is in Kenia op zich niet in strijd met de wet als je geen hetero bent, maar je moet in het dagelijks leven niettemin flink op je tellen passen.

Dansen

“Je kunt op straat roepen ‘ik ben gay’, of ‘ik ben transgender”, aldus Vincent, maar wie ‘onbetamelijk’ gedrag vertoont kan op problemen rekenen. “Dat kan al zoiets simpels zijn als wanneer je als homo in een club met je vriend danst.” Heb je pech dan wordt je gearresteerd wegens gross indecency en kun je voor vijf jaar achter de tralies verdwijnen.

Politieke leiders in Kenia zijn opportunistisch, zegt hij. Als de publieke opinie zegt ‘’weg met homo’s’ dan nemen ze dat over. Er zijn veel vooroordelen, die vaak het gevolg zijn van een gebrek aan goed onderwijs. Je kunt als LHBTI van school gestuurd worden, en hetzelfde kan gebeuren als je je meldt in het ziekenhuis of als je aangifte wilt doen op het politiebureau. En wie in de gevangenis belandt is ook niet veilig.

Religie

PEMA Kenya werkt er hard aan om voortwoekerende vooroordelen te slechten. Die leven ook sterk in religieuze groeperingen in Kenia. Daarom is de belangengroep begin 2019 samen met de Global Interfaith Network en Compassion Centred Islam een dialoog gestart met voorlieden van kerk en moskee in de regio Mombasa. Het doel is elkaar stapje voor stapje beter te leren kennen, begrip te kweken voor andere levenswijzen, en zo verkettering van LHBTI in kerk en moskee te bestrijden.

Het is een zaak van lange adem, maar er wordt tenminste gepraat, vertelde de Maastrichtse Shelter City-gast.

Rechter

Vorig jaar boekte Vincent met zijn belangengroep ook vooruitgang op een ander front. Het Keniaanse Hof van Beroep bepaalde dat gedwongen anaal onderzoek niet langer is toegestaan, na een petitie en een rechtzaak tegen twee mannen die in 2015 waren beschuldigd van homosexualiteit en het bezit van porno. De beschuldigingen tegen de twee werden medio vorig jaar op bevel van de hoge rechter ingetrokken.

Shelter City is een initatief van Justice and Peace, een onafhankelijke organisatie in Den Haag die samenwerkt met het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Maastricht ontvangt twee keer per jaar een mensenrechtenverdediger via Shelter City.

Bijkomen

Justice and Peace wil vooral mensenrechtenverdedigers helpen die in hun eigen land ernstig worden tegengewerkt en bedreigd. Tijdens de drie maanden in een Nederlandse stad krijgen ze de gelegenheid om bij te komen, te studeren, hun netwerk uit te breiden en te vertellen over hun werk. In september 2019 wordt de honderste gast van het programma in Nederland ontvangen.

Shelter City Nederland is een netwerk van steden die jaarlijks een of meer internationale mensenrechtenverdedigers voor drie maanden gastvrijheid aanbieden. De eerste stad was in 2012 Den Haag, dat in 2014 werd gevolgd door Middelburg. In 2015 traden Maastricht, Nijmegen, Utrecht en Amsterdam aan, in 2016 gevolgd door Tilburg en Groningen, in 2017 Zwolle en Haarlem en in 2018 Deventer.

Mondiaal

In elke deelnemende stad verzorgen de gemeente, lokale instellingen als de universiteit en ngo’s als Amnesty International de huisvesting en het programma voor de buitenlandse gasten. In Shelter City Maastricht werken de gemeente, de rechtenfaculteit van de universiteit, Mondiaal Maastricht en de afdeling Maastricht van Amnesty International samen om ervoor te zorgen dat de activisten zo goed mogelijk worden opgevangen en ondersteund.

Kruispunt, zondag 22 september om 23.10 uur op NPO 2

-en wie het gemist heeft kan de aflevering terugkijken op https://www.npostart.nl/kruispunt