Local Goal Getter Roger Haan: interieurarchitect met oog voor duurzaamheid in een ecologisch belastende sector

Onze gast van vandaag, Roger Haan van het interieurarchitectenbureau InterAlter, straalt duurzaamheid uit in al zijn woorden en daden. Daardoor valt hij op in een sector die gekenmerkt wordt door het intensieve gebruik van ecologisch belastende goederen en praktijken. In zijn acties revolteert hij tegen het verstikkende gevoel dat we steeds meer letterlijk worden ingepakt in plastieken hermetisch afgesloten gebouwen.

Fast fashion in interieur

Het bedrijf InterAlter dat gevestigd is in een prachtig historisch pand in het centrum van Valkenburg bestaat al vijf jaar. Gedurende die tijd heeft onze Local Goal Getter een stijle leercurve doorstaan op het gebied van duurzaamheid. Door het leiden van verschillende renovatieprojecten kwam hij tot de constatatie dat de bouwsector verantwoordelijk was voor een massieve afvalberg. Op basis van veranderende noden en wisselende modetrends werd hij met opdrachten geconfronteerd om het ene na het andere interieur te vervangen. De gesloopte materialen bleken daarbij nauwelijks recupereerbaar of recycleerbaar. In de hotelsector bijvoorbeeld is de gemiddelde levensduur van een hotelinterieur slechts 7 jaar. In een tijdperk waarin sustainability onontkoombaar is en het discussiepunt in vele media en vakliteratuur heeft hij zijn visie op en aanpak van interieurarchitectuur grondig omgegooid. Daarbij focust hij zich naast het esthetische op het gebruik van ecologisch verantwoorde materialen.

Dus, biologisch afbreekbaar materiaal

Omdat alles in onze maatschappij zo tijdelijk is streeft Roger er naar om zoveel mogelijk gebruik te maken van materialen die makkelijk afbreekbaar, biodegradeerbaar of makkelijk ‘opruimbaar’ zijn. Om de alternatieven visibel en tastbaar te maken is InterAlter een materiaalbieb aan het opbouwen. Elk materiaal dat wordt opgenomen in de collectie moet voldoen aan vier voorwaarden. Vooreerst mag het zo min mogelijk schade toebrengen aan de wereld. Vervolgens moet het productieproces van het materiaal voldoen aan humanitaire eisen. Daarbij wordt bijvoorbeeld onderzocht of er geen kinderarbeid of zwaar onderbetaalde mankracht aan te pas komt. Lokaal ontgonnen en/of geproduceerde materialen zijn een derde criterium om een plaats te winnen in de bieb. Betaalbaarheid is een laatste voorwaarde tot selectie. Door de vooropstelling van deze criteria worden enkele SDG’s nagestreefd: met name het streven naar eerlijk werk (#8) en verantwoorde consumptie en productie (#12).

Materialen in de InterAlter bibliotheek

Roger vertelde dat slechts een vierde van het totale materiaalarsenaal deze kritische selectieprocedure heeft overleefd. Zo hebben ze bijvoorbeeld een vloertegel gemaakt op basis van schelpen moeten elimineren. Hoewel het product er in eerste opzicht erg natuurlijk uitzag bleken de stoffen die werden gebruikt om de schelpen samen te persen tot een tegel toxisch te zijn. Anderzijds toonde hij ons enkele stalen van een materiaal dat er in eerste opzicht erg artificieel uitzag. Maar de basisgrondstof van deze stalen was gerecycleerd huisvuilafval en paste daardoor perfect in de bieb. Ook karton heeft in vele maten en vormen een plaats kunnen veroveren in de materiaalcollectie. Zo heeft Roger met het InterAlter team bijvoorbeeld een pop-up winkel van schoenen gemaakt op basis van karton. Omdat een pop-up winkel per definitie van tijdelijke aard is, was de maximale beperking van de afvalberg bij de afbraak van primordiaal belang. De zijdelings opgestapelde kartonnen dozen dienden zowel als schappenen waarop schoenen werden uitgestald en tegelijkertijd als muren om de winkelruimte te compartimenteren. Bij de sluiting van de shop werd de afvalmassa tot een minimum gereduceerd. Een ander duurzaam materiaal dat Roger ons toonde was lokaal Ardens dennenhout.

Ook, welzijn en gezondheid

Uit het gesprek met Roger bleek dat ook het streven naar welzijn en gezondheid hem na aan het hart ligt (SDG#3). Hij merkt in de dagelijkse praktijk dat consumenten weinig kritisch nadenken over producten die op onze westerse markt worden aangeboden. Zo zijn PVC vloeren nu erg hip en bovendien goedkoop. Daartegenover blijken deze PVC vloeren niet zo onschadelijk als men vermoedt. De weekmakers die ervoor zorgen dat deze tegels niet breken is giftig en na installatie komen die toxische stoffen gradueel vrij. Roger beklemtoont dat hij als interieurarchitect de klant hierover zal informeren maar dat de eindbeslissing uiteindelijk altijd bij de consument ligt.

Uitdagende speurtocht

Onze Local Goal Getter geeft toe dat het een grote uitdaging is om steeds goedkope en ecologisch verantwoorde alternatieven voor te leggen. We leven immers in een razendsnelle consumptiemaatschappij waar jaarlijks ontelbaar veel nieuwe materialen worden aangeboden waarvan men de intrinsieke kwaliteiten noch de impact op het milieu kent. Een andere uitdaging zit in de regelgeving van de bouw. De isolatienormen liggen erg hoog maar piepschuim, het basismateriaal van deze isolatie is dan weer ontzettend belastend voor het milieu. Ook hier is hij actief op zoek naar alternatieven, bijvoorbeeld in de vorm van steenwol of zelfs Limburgse schapenwol.

Samen(werking)

Roger is tevens gestart met de aanmaak van een blog en podcasts. Hij is een erudiet persoon en hij wil hiermee zijn inzichten delen en kritische gesprekken voeren met collega’s en materiaaldeskundigen ten einde zijn kennis met de wereld te delen. Hiermee sluit hij aan bij SDG #4, namelijk kwaliteitsonderwijs in de vorm van kennisverspreiding. beroepsvereniging van Nederlandse interieurarchitecten (BNI) ondersteunt en sponsort dit initiatief. Partnerschappen zijn in deze complexe wereld van kapitaal belang (SDG#17). Zo heeft hij bij een bepaalde opdracht met betrekking tot de ecologische verbouwing van een eethuis een samenwerkingsverband opgezet met een denkteam. Dat team was bemand door studenten met allerhande uiteenlopende specialiteiten die advies konden verschaffen op die domeinen waarin hij zelf tekort schoot.

Kortom, een architect die verder kijkt dan vandaag

Rogers’ grootste droom is dat hij bij elk verbouwingsproject zijn ecologische voetafdruk kan beperken tot een minimum. Hij is erg zelfrelativerend want hij beklemtoont dat hij zich meer en meer bewust is van het feit dat hij niet veel weet naarmate hij zich meer verdiept in de materie. Maar hij is ambitieus en gepassioneerd en blijft dapper tegen de stroom inzwemmen. Hij heeft een hart voor zijn werk, zijn klanten en voor moeder aarde. Hij staat open voor communicatie en is ontzettend leergierig en begripvol naar de noden van de klant toe. Kortom, hij lijkt een ideale adviseur en ontwerper om mee te nemen in een renovatieproject, vooral voor een cliënteel dat verder kijkt dan vandaag.

Text: Anna Hermans

Photos: Séverine Louf

Editing en Design: Jennifer Timmermans, Linda Vecvagare & Lars Wingerath