Local Goal Getter Nina Rijsterborgh van Maas in de Wet, een stortvloed aan rechten

Ongeveer een jaar geleden kwam Nina Rijsterborgh in contact met Maas Cleanup op Maas Cleanup Day. Ze werd al geconfronteerd met de toestand van de rivier na een dag de Maas schoongemaakt te hebben. Toen Maas Cleanup het kantoor van Boels zanders Advocaten, waar zij werkt, uitdaagde om met een alternatieve actie te komen die de Maas positief beïnvloedt, stroopte zij de mouwen op en ging samen met een team van deskundigen aan de slag met wat nu de petitie “Maas in de Wet” is. We hadden een bemoedigend gesprek met de Local Goal Getter van deze week Nina Rijsterborgh, die werkt aan een initiatief dat de Maas rechten zou kunnen geven alsof het een persoon is.

Uitdaging aanvaard!

Toen binnen Boels Zanders Advocaten de vraag kwam wie deze uitdaging zou willen onderzoeken, sprong Nina zonder aarzelen in de diepe van deze mogelijkheid. Ze was vanuit een professioneel oogpunt geïnteresseerd, vanwege haar achtergrond in omgevingsrecht en in ontwikkelingen in wetgeving geïnteresseerd. Op persoonlijk niveau ook, het begint bij de rol die wij individueel spelen  in het creëren van een gezonde leefomgeving. Elk steentje draagt hieraan bij, zelfs bewustwording kan een wereld van verschill maken.

Door Maas Cleanup wordt bewustwording gecreëerd, en de petitie Maas in de Wet kan leiden tot politieke verandering.

Maas in de Wet is een gezamenlijk initiatief dat tot stand is gekomen door de samenwerking vanuit meerdere disciplines waaronder een juridische achtergrond vertegenwoordigd door Boels Zanders Advocaten, en dus Nina Rijsterborgh, Jessica den Outer een onafhankelijke Natuurrechtenexpert, Viastory die de communicatie-expertise levert, IVN (Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid) en een veelheid aan bedrijven.

Na een zorgvuldige evaluatie van een aantal opties, waaronder een burgerinitiatief en een lobbycampagne, hebben zij hun inspanningen gericht op het opstellen van een petitie. Met een petitie kun je de algemene reactie van het publiek pijlen, het bewustzijn vergroten, in synergie met hoe je het publiek het best meekrijgt in het initiatief. Het evenwicht van de boodschap is genuanceerd en een voortdurend heen en weer gaan tussen juridische gegevens en het verhaal dat gevoel creëert, aangezien bewustmaking over een juridische kwestie nogal informatief kan zijn.

Waar maken we ons druk om?

De essentie van het toekennen van rechten aan de Maas ligt in de tonnen plastic afval die op één dag worden verzameld door maar liefst 5.000 vrijwilligers van Maas Cleanup, die moesten werken vanuit reactieve maatregelen, terwijl dit voorkomen had kunnen worden door systematische oplossingen. Dit is waar Maas in de Wet om de hoek komt kijken, het kan een basis bieden door de Maas rechten te geven zodat het welzijn van de Maas iemands verantwoordelijkheid wordt. Momenteel leunen we op milieu-organisaties om de natuur te beschermen als reactie op een gecreëerd probleem, maar wanneer zij hun eigen rechtspersoonlijkheid hebben, krijgt de natuur een plaats aan tafel wanneer er beslissingen worden genomen over het belang van haar behoud en dat van toekomstige generaties. Het kan zelfs leiden tot minder procedures. Als de natuur een stem krijgt, wordt zij rechtstreeks betrokken bij de besluitvorming, waardoor procedures overbodig worden.

De natuur zou rechten moeten hebben, en met een definitie die verder gaat dan ons persoonlijk gewin, waar we vaak naar verwijzen als we zelfs deze beweringen al doen. De rechten van de Maas zouden ook de intrinsieke waarde moeten omvatten, want alleen dan creëren we een gezond milieu.

Een schoon milieu kan nooit volkomen nutteloos zijn voor wie dan ook, en die gedachte leeft niet alleen onder de mensen, maar ook in de ondernemingen.

Een beweging

Hoewel het vrij unicum is in Europa, is dit geen nieuw fenomeen. voor het eerst in de wereldgeschiedenis heeft Nieuw Zeeland in 2017 de Whanganui rivier een lang verdiende erkenning als rechtspersoon gegeven, na grote inspanningen van de Maori stammen . Het is dus niet de vraag of dit mogelijk is, de vraag is of dit in Nederland ook mogelijk is. Hoewel het in Nederland nog niet is gebeurd, is de vraag al wel gesteld over een ander gebied, de Waddenzee.

“Regels zijn goed, maar niet genoeg”

Het huidige doel van deze petitie is bewustwording te creëren om niet alleen een onderwerp van gesprek te worden in het parlement, maar te leiden tot gesprekken over de vormgeving van een dergelijke wet voor Nederland en mogelijk de hele Maasregio te bereiken, inclusief een over de grens strategie. Niet in de verwachting dat er direct een wet zal komen zodra deze aan het parlement wordt aangeboden, maar met de ambitie om dat punt te bereiken en verder te focussen op een Europa breed beleid.

Onder de ijsberg

Ontwikkelingsdoelstelling 6 (schoon water en sanitair) en Ontwikkelingsdoelstelling 14 (leven in het water) hebben overduidelijke links met Maas Cleanup en Maas in de Wet. Deze ontwikkelingsdoelen worden gedeeltelijk beschermd als de Maas rechtspersoonlijkheid krijgt. Desalniettemin, zijn de wortels van het project dieper dan ze initieel laten zien, het raakt ook SDG 2 (geen honger), SDG 3 (goede gezondheid en welzijn) SDG 13 (klimaatactie) en SDG 15 (leven op het land). Het project kan tot grote lange termijn consequenties leiden, inclusief tot een betere kwaliteit van water. Vervolgens heeft dat een positief effect op ons eigen gezondheid en die van de natuur, wat ook leidt tot minder honger.

Benieuwd naar hun inzet?

Neem een kijkje naar de petitie: https://maascleanup.nl/actie/maas-in-de-wet/

Schrijver: Jo-Anne Jaegermann

Foto: Jo-Anne Jaegermann