[vc_row][vc_column width=”1/1″][vc_single_image media=”75223″ media_width_percent=”100″ uncode_shortcode_id=”132819″][vc_custom_heading uncode_shortcode_id=”207479″]

Local Goal Getter Borut Vovsek event manager Foodbank Maastricht en coördinator van Foodbank space @ Landbouwbelang, voedsel voor de geest

[/vc_custom_heading][vc_column_text uncode_shortcode_id=”131234″]Voor de Local Goal Getter van deze week hadden we een intrigerend gesprek met Borut Vovsek, de event manager van de Foodbank Maastricht en coördinator van de huisruimte van het initiatief in Landbouwbelang. Foodbank Maastricht is een non-profit organisatie die het publiek bewust maakt van het wereldwijde en lokale probleem van voedselverspilling. Ze doen dit op verschillende manieren, in de eerste plaats door mensen te onderwijzen over preventiemethoden om voedselverspilling in huishoudens te verminderen. Ze geven voorlichting over duurzame praktijken in de keuken, en ze doen dat door voedsel van de markt te gebruiken dat anders zou worden weggegooid. Op die manier wordt potentiële voedselverspilling omgezet in verspakketten op vrijdag of een smakelijke maaltijd tijdens hun duurzaamheidsdiners op woensdag. Dit alles gebeurt in hun Foodbank ruimte-ruimte bij Landbouwbelang.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column width=”1/1″][vc_column_text uncode_shortcode_id=”189881″]Uit het niets ontstaan

Het idee voor het huidige initiatief van de Foodbank Maastricht is meer dan tien jaar geleden ontstaan bij een paar huisgenoten van het voormalige Mandril-kraakpand aan de Boschstraat. Het verhaal gaat dat ze op een vrijdagmiddag merkten dat een van de voedselverkopers aan het eind van de wekelijkse markt op het punt stond onverkocht voedsel in een prullenbak te gooien, en ze vroegen of ze het in plaats daarvan mee naar huis mochten nemen. Daarna werd het ophalen van voedsel een vaste wekelijkse praktijk en de hoeveelheid voedsel die ze verzamelden groeide snel uit boven hun persoonlijke behoeften. Daarom besloten ze om het te gaan delen met hun vriendenkring en richtten ze een Foodbank Maastricht groep op Facebook op. Borut sloot zich bij dit initiatief aan en hielp mee, samen met vele andere vrijwilligers. Op een gegeven moment werd het Mandril-kraakpand ontruimd en verhuisden de oorspronkelijke organisatoren, maar verschillende deelnemers uit deze kring bleven achter en bundelden hun krachten om een nieuwe plek voor de Foodbank te vinden en de activiteit voort te zetten.

Het Landhuis op de culturele freezone Landbouwbelang (LBB), een gemeenteterrein in het centrum van Maastricht, werd kort daarna de nieuwe locatie voor de Foodbank. In het Landhuis was ook een kleine keukenruimte, waardoor de Foodbankers konden gaan nadenken over mogelijke kookactiviteiten en het organiseren van vrijdagdiners voor en met het bredere publiek. Het idee sloeg aan, vooral bij de studenten en andere vaste bezoekers van de LBB, en al snel groeide het aantal deelnemers boven de beperkingen van het kleine huis uit. Een volgende verhuizing was dan ook aan de orde, ditmaal naar de Eetcafé-plek op de tweede verdieping van het LBB-gebouw.  Helaas besloot de gemeente eind 2015 dat vanwege de veiligheidszorgen alle grote activiteiten daar gestopt moesten worden, wat betekende dat de Foodbank Maastricht voor weer een nieuwe uitdaging stond. Geconfronteerd met een dreiging ‘dakloos’ te worden en zonder ruimte voor haar populaire activiteiten, werd besloten een nieuwe plek te creëren op de begane grond van het gebouw, die nu bekend staat als Foodbank space.  In de toekomst zal de huidige plek waarschijnlijk weer een tijdelijke ruimte zijn, aangezien het de bedoeling is dat het LBB-landgoed binnenkort wordt verkocht en een nieuwe bestemming krijgt voor commerciële activiteiten. En dergelijke ontwikkelingen kunnen zeker veel energie vergen – inspanning die vrijwilligers met beperkte middelen (ook in tijd) veel beter zouden kunnen besteden, als ze een stabiele omgeving zouden hebben en zich op hun primaire doel zouden kunnen richten.

“We hebben een vrij groot deel van de evenementenruimte van de LBB gedeeltelijk moeten verbouwen, omdat er niets stond toen we begonnen, zelfs niet de binnenmuren van onze huidige ruimte”

Toen de gemeente in 2017-2018 de druk opvoerde om Landbouwbelang te laten verhuizen, stonden de Foodbankers voor de vraag of ze wilden vechten voor de LBB en hun plek in hartje Maastricht, een zoveelste nieuw onderkomen wilden zoeken, of gewoon wilden stoppen met alle activiteiten. Hoewel het een riskante stap was, investeerden ze al hun spaargeld en verbouwden ze de ruimte in de zomer van 2018 met zo’n tien vrijwilligers enkele weken lang dagelijks tien uur om de ruimte zo functioneel en inspirerend mogelijk te maken.

Voedselbronnen

De focus van de Foodbank is altijd geweest om de lokale voedselverspilling te verminderen en zo bij te dragen aan een duurzamere planeet. Uiteindelijk begon ook de oorspronkelijke voedselleverancier van de markt de grote hoeveelheid voedsel op te merken die zij elke week onnodig “weggooiden” en verminderde vervolgens het aandeel voedsel dat zij op de markt verkochten. De betrokkenheid van de Foodbank leidde in wezen tot minder voedselverspilling, maar dit betekende ook dat de Foodbank Maastricht op zoek moest naar nieuwe bronnen van potentiële voedselverspilling. Daarom besloten zij alle andere verkopers op de markt te benaderen. Door elke week op de markt aanwezig te zijn, maand na maand, jaar na jaar, begon de vertrouwensrelatie met de verkopers te groeien, en de hoeveelheid voedsel in hun winkelkarretjes nam enorm toe, van 2 tot 3 karretjes oorspronkelijk tot 20 tot 25 nu, en ze verwachten niet dat deze groei zal ophouden.

“Deze marktkraamverkopers verwachten tegenwoordig dat wij wekelijks komen. Ze weten misschien niet wie van ons hen zal benaderen en herkennen misschien niet eens het gezicht van de persoon, maar ze weten dat Foodbank Maastricht met haar winkelwagens er zal zijn en ze houden rekening met ons.”

Food giveaways

De pandemie verstoorde de dagelijkse activiteiten van de Foodbank. Zo werden er wekelijks bordspellenavonden georganiseerd samen met Board Game Club Maastricht, poëzieavonden, comedy stand-ups en diverse kookevenementen. Toen COVID-19 een lockdown veroorzaakte, werd Foodbank Maastricht onder druk gezet om een alternatieve manier te vinden om het bewustzijn te vergroten en de voortdurende toestroom van voedselverspilling te verminderen. Daarom begonnen ze met het organiseren van voedsel weggeefacties in de vorm van een vrijmarkt, een veilige en beheersbare manier om voedsel dat anders zou worden weggegooid, opnieuw te gebruiken.

“COVID-19 heeft ons allemaal bang gemaakt, maar heeft ons niet tegengehouden! Het volgen van de voorschriften hielp mensen het gevoel te geven dat het veilig was om naar deze plaatsen te blijven komen”

Het is belangrijk om op te merken dat met het aanhouden van de pandemie ook de middelen en spaartegoeden van mensen begonnen op te raken, waardoor Foodbank Maastricht voor velen het laatste redmiddel was om aan hun wekelijkse verse voedsel te komen.

Na het opheffen van bepaalde Covid-19 beperkingen door de overheid hebben ze een nieuw kleinschalig kookevenement opgezet op de woensdag, omdat de vrijdag tegenwoordig vanwege de grote drukte met voedselverstrekking gereserveerd is voor hun voedsel weggeefevenement.

“Zelfs toen we weer konden beginnen met kookbijeenkomsten, zijn we doorgegaan met voedsel weggeefacties, omdat de hoeveelheid voedsel die we ontvingen niet allemaal in deze diners kon worden opgebruikt. We zijn nog steeds een volledig door vrijwilligers gerund initiatief en met beperkte middelen, maar we willen ook zo efficiënt mogelijk zijn als het gaat om onze missie en focus.”

Door de beperkingen van Covid-19 zijn hun workshops momenteel gericht op een kleiner publiek dan in het verleden, maar het leren van praktische manieren om voedselverspilling tegen te gaan blijft een van hun belangrijkste zorgen. De duurzaamheidsdiners, gebaseerd op het principe van leren door te doen, helpen workshopdeelnemers de weg te zien hoe ze hun persoonlijke voedselverspilling effectief kunnen verminderen.

 

Bruine bananen

Borut wil met de Foodbank Maastricht vooral voorkomen dat mensen een idealistisch beeld van voedsel krijgen. Het is bedoeld als voedingsbron, niet als kunstobject.

“Soms zijn vruchten nog lekkerder als ze er niet uitzien alsof ze in een commerciële catalogus zouden passen, omdat ze rijp zijn”

Fruit en groente hoeven niet te glimmen en perfect van vorm te zijn om eetbaar te zijn, en mensen die naar de Foodbank Maastricht gaan begrijpen dit essentiële punt. Als iets een donkere plek of een bruin blad heeft, kun je dat deel verwijderen en toch de rest van het voedsel eten.

Mensen bewust maken en voorlichten over het juiste beheer van hun eigen voedsel is de kern van de Foodbank Maastricht.  Zoals Borut zegt, om je gedrag te veranderen moet je je eerst bewust worden van de problemen die gepaard gaan met voedselverspilling. Iedereen heeft wel iets met voedsel – je hebt het nodig om te overleven -, maar toch denken we er zo weinig over na, laat staan over de kosten van de productie van voedsel. We gebruiken tegenwoordig een enorme hoeveelheid energie en grondstoffen om voedsel te produceren voor de bevolking van onze kleine planeet, en dit zal in de komende 30 jaar nog verder toenemen wanneer we vermoedelijk de grens van negen miljard inwoners zullen bereiken. Dit alles wordt nog verergerd door het feit dat mensen tegenwoordig gevarieerder voedsel eten, wat betekent dat we per persoon meer voedsel produceren dan vroeger, maar we eten nog steeds ongeveer dezelfde hoeveelheden. Bijgevolg wordt er meer voedsel weggegooid, en dat zal ook in de toekomst het geval zijn – als we de mensen niet goed voorlichten over voedselbeheer.

Een plantaardig dieet

Hoewel de Foodbank Maastricht alleen veganistische maaltijden kookt, is iedereen welkom op hun evenementen. De reden dat de Foodbank Maastricht veganisme een warm hart toedraagt, is tweeledig. Ten eerste delen de Foodbankers de gedachte dat dit type dieet beter is voor het milieu, omdat er minder grondstoffen voor nodig zijn en er langer mee gedaan kan worden. Ten tweede zijn veganistische ingrediënten beter vanuit het oogpunt van voedselveiligheid, aangezien het soms moeilijk te zeggen is of bepaalde vleessoorten of melk nog eetbaar zijn.

“Veiligheid is voor ons een prioriteit bij alles wat we doen en voedsel is veel gemakkelijker te beheren via een veganistisch dieet”

Terwijl de houdbaarheidsdatum van dierlijke zuivelproducten, bijvoorbeeld melk, meestal om de hoek ligt, verlopen die van bijvoorbeeld cashewnoten of eikels veel later en zijn ze vaak ook na de houdbaarheidsdatum nog goed.

Een groen alternatief

SDG 2, geen honger, en SDG 12, verantwoorde consumptie en productie, sluiten nauw aan bij de missie en het werk van Foodbank Maastricht.

De Foodbank is een voorbeeld van hoe we nooit te oud zijn om te leren en om nieuw, duurzamer gedrag aan te passen. Vroeger, toen zelfs het initiatief het voedsel niet meer kon gebruiken, moesten ze het misschien weggooien. Maar twee jaar geleden, net voor de pandemie toesloeg, hebben ze besloten de weg van zero waste te volgen. Ze hebben hun oorspronkelijke processtructuur veranderd en zijn gaan samenwerken met lokale boeren, om hen te voorzien van hun restjes voor diervoeder. Op deze manier hergebruikt de Foodbank tegenwoordig bijna al het voedsel(afval) dat ze niet kunnen gebruiken voor hun kookactiviteiten of weggeven aan de deelnemers van hun evenementen.

“We moeten de planeet duurzamer maken, anders is er straks geen planeet meer voor toekomstige generaties”

Belangrijk onderdeel van de visie van Foodbank heeft betrekking op de Franse oplossing voor het terugdringen van voedselverspilling. Frankrijk koos in 2015 voor een wet die voedselverspilling duidelijk tegengaat. Hun supermarkten mogen tegenwoordig geen onverkochte voedselproducten meer weggooien en zijn in plaats daarvan verplicht om het te doneren aan goede doelen. Een wet als deze zou kunnen helpen om voedselverspilling ook in Nederland terug te dringen, en tegelijkertijd de bijdragen aan goede doelen te laten toenemen en meer steun te geven aan mensen in nood.

International hub

Foodbank is meer dan alleen een gemeenschapsinitiatief gericht op voedselverspilling, ze zijn een internationaal knooppunt, en bieden hun ruimte aan andere initiatieven met vergelijkbare waarden. In de woorden van Borut gaat het om co-creatie en iets nieuws in de wereld krijgen, om een centrum te zijn waar ideeën elkaar kunnen ontmoeten – een huis dat gelijkheid voor iedereen belangrijk vindt, en een stem voor iedereen.

Toen de Foodbank ruimte in 2016 uit de grond werd opgetrokken, was ze in eerste instantie niet bedoeld voor activiteiten buiten het koken en serveren van voedsel, maar ze veranderde in een ruimte waar ook andere non-profit evenementen en initiatieven worden georganiseerd. Deze activiteiten zijn van breed scala en omvatten bordspelevenementen, muziek jam sessies, filmavonden, poëzie-avonden, lezingen, zelfs taaluitwisselingen. Zij delen hun ruimte graag met andere initiatieven, die in lijn zijn met hun waarden en die kunnen worden beschouwd als verantwoordelijke gebruikers van de ruimte. Als iemand geïnteresseerd is in samenwerking met de Foodbank Maastricht, neem dan gerust contact op met Borut.

 

Benieuwd naar hun inzet?

Neem een kijkje naar de website van Foodbank Maastricht op Facebook en op de Website van Landbouwbelang: Website & Facebook[/vc_column_text][vc_column_text uncode_shortcode_id=”176691″]Schrijver: Jo-Anne Jaegermann

Foto: Jo-Anne Jaegermann[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column width=”1/1″][/vc_column][/vc_row]

[vc_row][vc_column width=”1/1″][vc_single_image media=”75213″ media_width_percent=”100″ uncode_shortcode_id=”121456″][vc_custom_heading uncode_shortcode_id=”891594″]

Local Goal Getter Borut Vovsek, event manager Foodbank Maastricht and coordinator Foodbank space @ Landbouwbelang, food for thought

[/vc_custom_heading][vc_column_text uncode_shortcode_id=”400431″]

For this week’s Local Goal Getter, we had a thought-provoking conversation with Borut Vovsek, the event manager of Foodbank Maastricht and coordinator of initiative’s home space in Landbouwbelang. Foodbank Maastricht is a non-profit organization raising public awareness about the global and local problem of food waste. They do this in several ways, foremost by teaching people about prevention methods for reducing food waste in households. They teach about sustainable practices in the kitchen, and they do it by using food from the market that would otherwise be thrown away. This way potential food waste is transformed into fresh food packages on Fridays or a tasty meal at their sustainability dinners on Wednesdays. All this happens in their Foodbank space at Landbouwbelang.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column width=”1/1″][vc_column_text uncode_shortcode_id=”211743″]Starting from scratch

The idea for the current Foodbank Maastricht initiative has started more than a decade ago by a few housemates of the former Mandril squat at Boschstraat. As the story goes, one Friday afternoon they have noticed that at the end of the weekly open market one of the food vendors was about to discard unsold food into a trash bin, and they asked if they could instead take it home. Afterwards, their food pickups became a regular weekly practice and the amount of food they collected grew fast beyond their personal needs. Therefore they decided to start sharing it with their friends’ circle and established a Foodbank Maastricht group on Facebook. Borut joined this initiative and helped out together with many other volunteers. At one point the Mandril squat got evicted and the initial organizers moved away, however several participants in this circle stayed behind and joined forces to find a new spot for Foodbank and to continue the activity.

The Landhuis building in the cultural freezone Landbouwbelang (LBB), a municipality-owned terrain in Maastricht’s city centre, soon after became the new location for Foodbank. Landhuis also contained a small kitchen space, which enabled Foodbankers to start thinking about possible cooking activities and to organize Friday’s dinners for and with the wider public. The idea caught on, especially among the students and other regular visitors of the LBB, and soon the number of participants  grew beyond the limitations of the small house. Consequently another move was on order, this time to the Eetcafé spot on the second floor of the LBB building.  Unfortunately at the end of 2015 the municipality decided that due to the safety concerns all large activities in there needed to stop, which meant that the Foodbank Maastricht faced yet another challenge. Faced with a threat of becoming ‘homeless’ and without space for its popular activities, the decision was made to create a new place on the ground floor of the building, which is now known as Foodbank space.  Looking further down the future current spot is likely to be yet another temporary space since the LBB estate is meant to be soon sold and repurposed for commercial undertaking. And such developments can take that definitely take up a lot of energy – effort that volunteers with limited resources (also in time) could much better spend, if having a stable environment and being able to focus on their primary goal.

“We had to partially rebuilt a rather large area of the LBB’s event space, because nothing was there when we started, not even the inner walls of our current space”

When the municipality increased the pressure in 2017-2018 for Landbouwbelang to move out, Foodbankers faced a question of whether they wanted to fight for the LBB and their spot in the heart of Maastricht, find yet another new home, or simply cease with all activities. Although it was a risky move, they invested all their savings and renovated the space in the summer of 2018 with around ten volunteers working each day for several weeks ten hours daily in order to make the space as functional and inspirational as possible.

Sources of food

The focal point of Foodbank has always been to reduce local food waste and consequently contribute to a more sustainable planet. Eventually, also their original food supplier from the market started to notice the large amount of food that they unnecessarily ‘threw away’ each week and subsequently reduced the proportions of food they sold at the market. Foodbank’s involvement essentially lead to less food being wasted, however, this also meant that Foodbank Maastricht had to find new sources of potential food waste. Therefore they decided to approach all other vendors at the market. By being present on the market every week, month after month, year after year, the trusty relationship with vendors started to grow, and the amount of food in their shopping carts increased enormously, from 2 to 3 carts originally to 20 to 25 nowadays, and they do not expect this growth to discontinue.

“These market stall vendors nowadays expect us to come on a weekly basis. They might not know who of us will approach them and might not even recognize the face of the person, but they know that Foodbank Maastricht with its shopping carts will be there, and they keep us in mind”

Food giveaways

The pandemic disrupted Foodbank’s day-to-day activities. They used to host weekly board games nights together with Board Game Club Maastricht, poetry evenings, comedy stand-ups and several cooking events. When COVID-19 caused a lockdown, Foodbank Maastricht was pushed to find an alternative way to raise awareness and reduce the continuous inflow of food waste. Therefore they started to organize food giveaways in the form of a free market, a safe and manageable way to repurpose food that would otherwise be thrown away.

“COVID-19 frightened us all, but did not stop us! Following the regulations helped give people the feeling it was safe to continue to come to these places”

It is important to note that with the prolonged state of the pandemic people’s resources and savings also started to deplete, which consequently caused Foodbank Maastricht to be the last resort for many of them to get their weekly fresh food.

After the government’s lifting of the certain Covid-19 restrictions, they created a new small scale cooking event on Wednesdays because Fridays are nowadays due to the heavy workload with food distribution reserved for their food giveaway event.

“Even when we could start cooking gatherings again, we continued with food giveaways, because the amount of food we received could not all be used up in these dinners. We are still a fully volunteer-run initiative and with limited resources, yet we also wish to be as efficient as possible when it comes to our mission and focus.”

Due to the Covid-19 restrictions, their workshops currently revolve around a smaller audience than in the past, however learning practical ways to diminish food waste remains part of their primary concerns. Their sustainability dinners, based on the principle of learning by doing, help workshop participants to see the path on how to effectively reduce their personal food waste.

A brown banana

One of Borut’s primary concerns with Foodbank Maastricht is to stop people from having an idealistic idea of food. Its purpose is to be our nutritional resource, not an object of art.

“sometimes fruits are even tastier when they do not look like they would fit a commercial catalogue because they are ripe”

Fruits and vegetables do not have to be shiny and of perfect shape to be edible, and people that go to Foodbank Maastricht understand this essential point. If something has a dark spot or a brown leaf you can remove that part, and still eat rest of the food.

Raising awareness and educating people about the proper management of their own food is at the core of Foodbank Maastricht.  As Borut says, in order to change your behaviour you first need to realize the problems that come with wasting food. Everyone can relate to food – you need it to survive -, yet we think so little about it, let alone about the cost of the production of food. We use a tremendous amount of energy and resources to produce foods for the population of our small planet nowadays, and this will even further increase in the next 30 years when we will presumably hit the nine billion population mark. All this is further worsened by the fact that people nowadays eat more diverse foods, meaning we produce more foods per person as we did back in the day, however, we still eat about the same amounts. Consequently, more food is and will be also in the future, thrown away – if we don’t properly educate people on food management.

A vegan diet

Although Foodbank Maastricht only cooks vegan meals, everyone is welcome to attend their events. There is a twofold reason behind the fact that Foodbank Maastricht strongly supports veganism. Firstly, Foodbankers share the thought that this type of diet is better for the environment because it requires fewer resources and can be used for a longer period of time. Secondly, vegan ingredients are better from a food safety perspective, considering it can sometimes be hard to tell whether certain meats or kinds of milk are still edible.

“Safety is priority for us in anything we do and food is much easier to manage through a vegan diet”

While the expiration date of animal dairy products, for example, milk, are usually around the corner, those of cashews or oaths for example expire much later and are often good also beyond the expiry date.

A green alternative

SDG 2, zero hunger, ADG11, sustainable cities and communities,  and SDG 12, responsible consumption and production, relate closely to the mission and work of Foodbank Maastricht.

Foodbank is itself a case of how we are never too old to learn and to adopt new, more sustainable behaviour. In the old days, when even the initiative could use the food anymore, they might have to throw it away. However two years ago, just before the pandemic hit, they have decided to follow the path of zero waste. They have redesigned their original process structure and began working with local farmers, and to provide them with their leftovers for animal feed. This way Foodbank nowadays repurpose almost all food (waste) which they are not able to use for their cooking activities or give away to the participants at their events.

“We need to make the planet more sustainable, or there will be no planet for future generations”

An important part of Foodbank’s vision relates to the French solution for reducing food waste. France opted in 2015 for a law clearly combatting food waste. Their supermarkets are nowadays prohibited of disposing unsold food products and are instead obliged to donate it to charities. A law like this could help to reduce food waste also in the Netherlands,  while at the same time also facilitating an increase in charitable contributions and increased support for the people in need.

International hub

Foodbank is more than just a community initiative focused on food waste, they are an international hub, and offer their space other to other initiatives with similar values. In Borut’s words, it is about co-creation and getting something new in the world, to be a center where ideas can meet – a house that values equality for everyone, and a voice for all.

When Foodbank space was initially shaped from the ground in 2016 it was not initially intended for activities beyond cooking and serving food, however it transformed into a space that hosts also other non-profit events and initiatives. These activities are of wide range and include board game events, music jam sessions, movie nights, poetry evenings, lectures, even language exchanges. They gladly share their space with other initiatives, which are in line with their values and can be presumed to be responsible users of the space. If anyone is interested in cooperation with Foodbank Maastricht, then feel welcome to contact Borut.

Curious about their activities

Take a look at the webpage of Foodbank Maastricht on Facebook and at the Website of Landbouwbelang: Website & Facebook[/vc_column_text][vc_column_text]Author: Jo-Anne Jaegermann

Pictures: Jo-Anne Jaegermann[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column width=”1/1″][/vc_column][/vc_row]